Over alle geluidsfragmenten hieronder kunt informatie aanvragen over de verkrijgbaarheid via ons mailadres: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Naast de beschreven 'ziengscholen' uit de dorpen Middelharnis, Sommelsdijk en Nieuwe-Tonge zijn er meerdere geweest. Hieronder een korte opsomming van de geschiedkundige feiten, zover die ons bekend zijn.

Goeree Overflakkee

Ouddorp

Zangvereniging ‘De Lofstem’ te Ouddorp. Dit koor werd in 1933 opgericht. In 2010 werd het opgeheven. Mensen die het zich nog herinneren kunnen, noemen vaak de Bassen die in de jaren ’70 een stevig geluid voortbrachten in de Ouddorpse gelederen. Oorspronkelijk was dit koor een mannenkoor, uit een artikel in het Eilanden-Nieuws van 26 mei 1967 blijkt dat er toentertijd al dames meezongen in het koor. 

dirigenten:

1967: dhr. Koek (wellicht Hoek? zie bovenstaand artikel)

Begin jaren '90: H. Breukhoven

ca. 1997-2010: P.M. de Vogel

In één van de fotoboekjes van Ouddorp in vroeger tijden staat een foto van dit koor. 

Stellendam

Dhr. J. v.d. Sluijs maakt melding van een koor in Stellendam waar men in de jaren ’20 van de vorige eeuw gezamenlijk mee zong. Welk koor dit precies geweest is en of het ook psalmen uit het vierstemmenboek en Hazeuliederen zong, is ons niet bekend.

Dirksland

Zangvereniging ‘De Oefening’ uit Dirksland zong ook uit het vierstemmenboek. Opvallend aan de zang van deze vereniging in de jaren ’70 is, dat de uitspraak veel ‘Hollandser’ klinkt dan bij de andere Flakkeese koren. Deze vereniging werd opgeheven in 1978.

Herkingen

In Herkingen heeft het vierstemzingen gebloeid. Klik hier om een oud reglement te bekijken.  Jarenlang troffen enkele tientallen dorpsgenoten elkaar bij het zingen van de psalmen en Hazeuliederen. Klik hier voor oude foto's van de zangvereniging op reis. Zo rond 1980 werd de zangvereniging 'Zanglust'opgeheven. Enkele leden sloten zich daarna aan bij het koor van Sommelsdijk, dhr. de Geus is daar ook nog enige tijd dirigent. Nog weer later (eind jaren '90) treffen we nog enkele oud-leden van Herkingen aan op het koor van Ouddorp.

In het Eilanden Nieuws van 16 januari 1959 stond een artikel van dit koor:

Herkingen artikel

Ooltgensplaat

Ook in Ooltgensplaat heeft een vereniging bestaan die psalmen en Hazeuliederen ten gehore bracht. Klik hier voor een foto van deze vereniging.

In de jaren '70 kwamen m.n. de verenigingen van Sommelsdijk, Middelharnis, Ouddorp, Dirksland, Nieuwe-Tonge en Herkingen zeer regelmatig bij elkaar in een zaaltje in één van de dorpskernen. Van deze avonden zijn opnames gemaakt. Heeft u daar belangstelling voor? Stuur dan een mail naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Zeeland

Goes/ Waarde

De Zeeuwse tak van de vierstemzang, die helaas teloor is gegaan, stond niet geheel op zichzelf, maar had lijntjes naar Goeree-Overflakkee. In 1968 of 1969 werd mannenkoor 'De Lofzang' te Goes opgericht (overigens staat op de site van het koor 1968). Mannenkoor ‘De Lofzang’ in Goes werd oorspronkelijk gedirigeerd door dhr. A. Logmans, afkomstig uit Herkingen. beluister hier een fragment van het koor, dat in 1975 werd opgenomen in de Gereformeerde Gemeente te Middelharnis.

(Psalm 84 vers 1)

Toen Logmans na verloop van tijd het koor in Goes verliet is daar de vierstemzang gestopt. Een krantenartikel ter gelegenheid van het 40-jarig bestaan van dit koor -in 2009- refereert daar aan. Klik hier voor een citaat. Ook bij het 50-jarig jubileum in 2019 verscheen er in het Reformatorisch dagblad een artikel. Klik hier  voor het betreffende artikel. In Waarde werd dhr. Logmans dirigent van het koor ‘Psalm-zingt’, dat in 1976 werd opgericht. Begin jaren '80 verscheen er een artikel in het Reformatorisch Dagblad, waarin dit koor voor het voetlicht kwam. Klik hier voor het betreffende artikel. Psalm-zingt heeft nog een heel aantal jaren bestaan en produceerde ook een aantal geluidsdragers. Klik hieronder voor het beluisteren van Hazeulied 23 uit deel 1.

Wat opvalt is de aandacht voor de technische kant van het zingen, die we in die tijd bij andere ‘ziengscholen’ nauwelijks aantreffen. In later jaren werd het koor gedirigeerd door dhr. J.C. Versprille. Het koor van Waarde heeft de millenniumwisseling niet lang overleefd.

Hieronder een opname van het koor op de zangdag in 1988 (ps. 30 met een mooie vrouwenalt (sopraan) en tien jaar later in 1998 (ps. 80).

 

Een opname uit de jaren '80 van psalm 43 waarbij ook de kwaliteit (niet van de opname maar wel van het zingen) opvalt.

De grootste concentratie vierstemkoren zit altijd nog op en rond de Veluwe. Hieronder willen we ze noemen, zonder de pretentie te hebben volledig te zijn.

Veluwe

Barneveld, Ethan

Het koor is opgericht in 1925.

In de jaren '80 maakte dit koor twee opnames op grammofoonplaat.

LP1 Barneveld LP2 Barneveld

Van de opname 'De Heere zij eeuwig lof' een geluidsbestand van psalm 42: 4 en 5 met een hoge discant

 

In 1994 werd een CD-opname gemaakt: 'Uw naam ter eer'. De opnames van deze CD zijn afkomstig van de zangdag in Barneveld, 1994/ 1996.

dirigenten:

? - 1998 Dhr. J. Klok

1998 - heden: Dhr. G.C. Versteeg

Barneveld, Harpe Davids  www.psalmzangkoor.nl

Dit koor staat onder leiding van dhr. T. Klok. Naast het vierstemmenboek wordt ook andere muziek gezongen.

Barneveld, koor uitgaande van de Gereformeerde Gemeente in Nederland.

Dit koor (de zang) zingt niet meer uit het vierstemmenboek.

Doornspijk, Looft den HEERE’

In hoeverre dit koor nog uit het vierstemmenboek zingt, is ons niet bekend.

Volgens de gegevens op het programma van de zangdag in Barneveld stond het koor in onderstaande jaren o.l.v. de erachter genoemde dirigent.

1990: Dhr. A. Ouwendorp

1992: Dhr. W. v. Putten

1994: Dhr. W. v. Putten

Op de zangdag in Barneveld van 1990 zong het koor psalm 68: 12 en 13 met wisselende stemmen.

Op de zangdag in Barneveld van 1992 werd psalm 43 ten gehore gebracht.

Elspeet, De Lofstem

Jarenlang een bloeiend koor, dat verschillende geluidsdragers heeft uitgebracht. Vermoedelijk in de jaren ’60 of ’70 enkele LP’s. Hieronder is daarvan een geluidsfragment te beluisteren, nl. psalm 106 het eerste vers.

Op deze grammofoonplaten staan ondermeer ook de berijmde Bijbelboeken op de wijs van psalm 68 en gezang 6: De eerste berijming van de 12 artikelen. Heeft u belangstelling voor deze opnames, dan kunt u reageren via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Tijdens de zangdag in Barneveld, 1988 werd psalm 128: 1, 3, 4 gezongen.

In 1998 werd door het koor van Elspeet de CD ‘Gelijk een bron zich uitstort op de velden’ uitgebracht. Helaas is men rond 2003 afgestapt van gebruik van het vierstemmenboek. Klik hieronder voor geluidsfragmenten van deze CD:

Psalm 34: 1, 2 en 11 

De eerste berijming van de 12 artikelen (Gezang 6): 1 en 2 

Op Youtube is een kanaal waarop geluidsbestanden staan van de opname: Psalmen door 'De Lofstem' uit Elspeet 'De Hemel looft, o Heer'

https://www.youtube.com/playlist?list=OLAK5uy_laT4Qw5owq6amS_8VrZiD1dO9jotHFYJo 

Dirigenten:

G.W. Koetsier

Gerh. v. Asselt ? - 2003

Hierden, Tehilem. (ook de spelling Tehilim en Tehillim komen we weleens tegen)

  

Dirigenten van dit koor:

Hartger Brandsen (ten tijde van bovenstaande LP)

Volgens de gegevens op het programma van de zangdag in Barneveld stond het koor in onderstaande jaren o.l.v. de erachter genoemde dirigent.

1996: Dhr. J. Mol

1998: Dhr. J. Mol

2000: Dhr. J. Mol

Beluister hieronder de opname van psalm 105: 1, 5 en 24 tijdens de zangdag in Barneveld, 1996.

Nieuwleusen, Hazeuzangers> zie Zwolle

Nunspeet, Excelsior

Volgens de gegevens op het programma van de zangdag in Barneveld stond het koor in onderstaande jaren o.l.v. de erachter genoemde dirigent.

1990: Dhr. W. (van?) Westhuis

1992: Dhr. W. Westhuis

1996: Dhr. W. Westhuis

Daarna stond het koor onder leiding van Ph. Gerritsen

Tijdens de zangdag in Barneveld van 1990 werd psalm 74 opgenomen.

Oldebroek, Prijs den HEERE

Voor zover wij weten zingt dit koor niet meer uit het vierstemmenboek en is men door de jaren heen op andere muziek over gegaan.

Volgens de gegevens op het programma van de zangdag in Barneveld stond het koor in onderstaande jaren o.l.v. de erachter genoemde dirigent.

1990: Dhr. F. Kroon

1992: Dhr. F. Kroon

1996: Dhr. N. v.d. Pol

Uddel, Zingt Gode Lof

Dit koor bestaat sinds 1968. Hoewel er ook oudere wortels aan te wijzen zijn. De leden van dit koor zijn voor het grootste deel afkomstig uit de Gereformeerde Gemeente in Nederland te De Beek-Uddel. Dat is in de eredienst goed te horen. Temeer daar de organisten de gemeentezang begeleiden vanuit het vierstemmenboek. Een unieke situatie!

Dirigenten die leiding hebben gegeven aan het koor: (de jaartallen zijn een benadering)

A. Oudendorp vanaf 1968

G. van Asselt (tijdelijk ? 1990)

J. Klok 1992

T. Klok 1996

S. Kok 2003

T. Klok 2009

A. Koetsier 2012

P.A. Bronkhorst 2016

In het jaar 2000 werd op de zangdag in Barneveld Psalm 3 ten gehore gebracht. Deze is bijzonder hoog, maar de alten weten de Gis twee gestreept tóch neer te zetten.

In 1999 bracht het koor van Middelharnis op een zaterdag een bezoek aan het koor van Uddel. Klik hier voor enkele foto's van deze bijeenkomst die plaatsvond in het schoolgebouw.

Vanaf 2001 wordt er aan het einde van het zangseizoen (april/mei) een afsluitende zangavond belegd. 

Beluister hier psalm 18 het veertiende vers, dat tijdens zo'n zangavond aan het einde van het seizoen werd opgenomen. Dit geluidsfragment staat op de CD: 'Met psalmgezang daar 't hart door wordt geraakt'. Deze bestanden zijn als mp3 formaat te verkrijgen. Meer info: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

In 2010 verscheen er een artikel in het Reformatorisch Dagblad over dit koor: https://www.rd.nl/kerk-religie/stemmen-zingen-in-uddel-en-genemuiden-1.140393

In oktober 2018 bestond het koor 50 jaar. Door de voorzitter werd een overzicht voorgelezen van de geschiedenis van het koor. Klik hier voor de volledige tekst. Een recente opname van dit koor (Psalm 43: 3 en 5, 2 maart 2019)

Wekerom-De Valk

Dit koor staat al jaren o.l.v. dhr. A. ter Maaten. Daarvoor was. Dhr. P. van Harten dirigent (volgens programma zangdag Barneveld, 1990)

Urk

Urk, mannenkoor Oud-Hallelujah

Naast psalmen uit het vierstemmenboek zingt dit koor ook Hazeuliederen. Voor een geluidsfragment van een LP uit de beginjaren '70, klik hieronder. Gezongen wordt Hazeulied 3 uit deel 1. Dit koor is rond 2015 opgehouden te bestaan. 

Ook op internet is een opname van een Hazeulied van dit koor te vinden:

https://www.youtube.com/watch?v=1-8HlrGyNYA 

Dit artikel van het Eilanden-Nieuws van 26 mei 1967 vertelt hoe de contacten tussen het koor van Urk en Ouddorp tot stand kwamen: (dhr. Koek, is mogelijk dhr. Hoek)

https://krantenbankzeeland.nl/issue/eni/1967-05-26/edition/null/page/10

Onderstaand artikel verhaalt van het bezoek dat Oud-Hallelujah vervolgens aan Ouddorp bracht.

https://krantenbankzeeland.nl/issue/eni/1967-09-26/edition/null/page/4

Op 20-07-1984 verscheen in het Reformatorisch Dagblad een artikel over dit koor: (met 's Heerenbroek worden in dit artikel waarschijnlijk de Hazeuzangers uit Nieuwleusen bedoeld)

https://www.digibron.nl/viewer/collectie/Digibron/id/3a7d016698873fb37b6c8ab986d9c2ea

Een link naar de geschiedenis van dit koor (1997):

https://www.trouw.nl/nieuws/het-koor-en-het-eiland~bb971699/

Een link naar een artikel over dit koor (2008):

https://www.heturkerland.nl/nieuws/algemeen/geen-oude-mannetjes-geen-kerkmuren

Dirigenten van dit koor: (bron: bovenstaande artikelen en programma's zangdag Barneveld)

1945 - ?  Auke Kapitein

?: T.W. v. Eerde

1990: P. Gerssen

1992: P. Gerssen

1996: P. Gerssen

2000: T. Pasterkamp

? - 2015: A. de Bode

Hieronder enkele unieke opnames van het koor uit 1971. In dat jaar bracht het koor van Sommelsdijk een bezoek aan Urk. Enkele maanden later bracht Urk een tegenbezoek aan Sommelsdijk. Van beide gelegenheden is een opname gemaakt.

Hieronder psalm 36 vers 2 met de bezielende orgelbegeleiding van Meindert Kramer. Vol overgave wordt deze psalm op een F(!) gezongen.

Dat ook dirigent Auke Kapitein er alles doet om de mannen (en vrouwen van het koor van Sommelsdijk) mee te krijgen is te horen in het volgende geluidsfragment. Al in het laatste akkoord van het voorspel horen we de dirigent grommen, daarna in de eerste regel en tussen de regels door roept hij: vlugger!

Urk, Psalmzangkoor 'Hart en Stem'

Kort na het uiteenvallen van Oud-Hallelujah is door enkele zanglustigen het vierstemmenzingen op Urk weer opgepakt. Dit koor heet 'Hart en Stem'. In tegenstelling tot het vroegere 'Oud-Hallelujah' worden hier geen Hazeuliederen gezongen. De website van dit koor is: https://psalmzangkoorurk.wixsite.com/hart-en-stem

Zwolle

Zwolle e.o. mannenkoor De Hazeuzangers

Ook in de buurt van Zwolle bloeide weleer het vierstemzingen en, tegenwoordig nog zeldzamer: ook de Hazeuliederen werden dikwijls aangeheven, zoals op vele andere plaatsen, meest in de arbeidersklasse. Bekend is dat dit een traditie is van zo’n 200 jaar oud. De zanggroep die tot heden nog bestaat vindt haar wortels in 1919. De Tweede-Wereldoorlog gooide echter roet in het eten. Vervolgens duurde het tot 1964 voor het koor werd heropgericht. Dit koor onderscheidt zich van alle andere vierstemkoren door het feit dat ze gebruik maken van een voorzanger die met een hamer op tafel de maat slaat. Hoe dat klinkt kunt u hieronder beluisteren aan de hand van de eerste regel van psalm 79 vers 1 (opgenomen in Barneveld, 1988).

Van dit koor is in 1983 een video-opname gemaakt die terug te zien is op http://cgi.omroep.nl/cgi-bin/streams?/tv/nps/gewest/bb.20041218.rm?start=00:00 (dit bestand kan met RealPlayer worden afgespeeld, wat te downloaden is van internet) Het fragment waarbij de Hazeuzangers te horen en te zien zijn start vanaf 14.30.

Uitsluitend het fragment van het koor is ook terug te vinden op YouTube: https://www.youtube.com/watch?v=sPpqsPP2eHI

In mei 2012 stond er een artikel over dit koor in het Reformatorisch Dagblad: https://www.rd.nl/vandaag/binnenland/mannen-uit-nieuwleusen-zingen-al-jaren-psalmen-en-hazeugezangen-1.671651

Op 19 oktober 2013 verscheen onderstaand artikel in de Meppeler Courant: https://meppelercourant.nl/artikel/294780/de-hamer-tikt-de-heren-zingen.html?harvest_referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F

Een foto van het koor ten tijde dat het nog zong in het gebouw dat ook op de foto staat afgebeeld.

groepsfoto 

In februari 2020 telde dit koor nog zo'n 10 zangers. De psalmen en Hazeuliederen worden  éénstemmig gezongen.

totaal

voorzanger links

 

links2

 

rechts

 hamer

Op de afbeelding hierboven de voorzangers-hamer. In ieder geval aan het begin van elke regel wordt hiermee op de tafel geslagen en ook nog één of enkele malen in de regel. Voorheen werd er vaker in een regel geslagen. Ons werd zelfs verteld dat er mogelijk regels bestaan wanneer er geslagen moet worden en wanneer (waarschijnlijk bij langere noten) na het slaan een strijkend gebaar over de tafel moet worden gemaakt.

Tijdens een bezoek op 28 februari 2020 maakten we een opname. Normaal gesproken zingt het koor zonder vrouwen en éénstemmig, Met de bezoekers erbij zong het koor toch weer een keer vierstemmig en misschien wel voor het eerst in de geschiedenis met vrouwen erbij.

Een opname van die middag, lied 43 deel 2

Het zou waardevol zijn als aan dit koor een nieuwe impuls zou worden gegeven, zodat dit stukje folklore niet verdwijnt! 

Als er daarbij behoefte is aan 'technische ondersteuning' over bijvoorbeeld het notenschrift, de wijze van aangeven, nieuwe Hazeuboeken etc. dan kan er te allen tijde bij ons worden aangeklopt. Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.  

Website van de Hazeuzangers: http://hazeuzangers.symfo.nl/

Afbeelding van hamer en hazeuboek, klik hier voor de link

Overige plaatsen waar ooit een koor was waar uit het vierstemmenboek werd gezongen (voor zover ons bekend; aanvullingen welkom!)

Plaats:

Naam:

Bijzonderheden

Kockengen

Zanggezelschap te Kockengen

 

Krabbendijke

Zanggezelschap Onderlinge Vriendschap

Zongen ook Hazeuliederen

Melissant

Hallelujah

Zongen ook Hazeuliederen

Nieuwerkerk (Zld.)

?

Zongen ook Hazeuliederen

Nisse

Oefening kweekt kunst

Zongen ook Hazeuliederen

Ouddorp

Ouddorps Mannenkoor De Lofstem

Zongen ook Hazeuliederen

Rotterdam-Zuid

Ons Genoegen

 

Tholen

Zangvereniging Crescendo

Dirigent C. Burger

Veenendaal

Zanggezelschap Veenendaal

Zongen ook Hazeuliederen

? (in de buurt van Gorinchem?)

Zangvereniging Immanuël

Zongen ook Hazeuliederen